Het fokseizoen bij konijnen

Wat moeten we doen voor we beginnen met het fokseizoen?

  1. Voedsters selecteren waar we mee willen fokken.
  2. Rammen selecteren waar we mee willen fokken.
  3. Dieren wegdoen waar we niet mee willen fokken.
  4. Samenstellen van fokparen. Welke voedster bij welke ram. Onze stambomen en of schriftelijke vastleggingen uit voorgaande jaren moeten ons hierbij helpen.

Controles

  • Controleer de ram op zijn geslachtsdelen. Zijn beide balzakken/scrotum gevuld met een teelbal. Als er één ontbreekt dan niet fokken met deze ram.
  • Controleer de penis van de ram. Is deze correct. Als deze gespleten is of verkleefd dan niet fokken met deze ram.
  • Controleer of de ram schoon is aan zijn geslachtsdelen. Indien er een ontsteking zit dan deze eerst behandelen.
  • Controleer of de voedster echt een voedster is. Zijn haar geslachtsorganen normaal/compleet.
  • Controleer of de voedster schoon is. Ontstekingen eerst behandelen.
  • Zorg dat de voedster een juiste conditie heeft. Niet te vet, eerder iets schraal. (Te) dikke voedsters zijn vaak moeilijk drachtig te krijgen.
  • Zorg dat de nagels geknipt zijn van zowel de ram als de voedsters. Dit in verband met beschadigingen bij de ouders als bij de jongen in het nest.
  • Als u nestkastjes gebruikt, zorg dat deze schoon zijn en geen scherpe punten/spijkers hebben.
  • Zorg dat de hokken schoon zijn van oude mestresten.

 

Paring/dekking

Wanneer we bovenstaande voor elkaar hebben gaan we de geselecteerde dieren aan elkaar paren. Het is verstandig te proberen dat minimaal 2 voedsters ongeveer gelijk met elkaar jongen krijgen. Je kunt dan de dieren overleggen als dit noodzakelijk mocht zijn of als je dit zelf wilt.

Als we een voedster willen laten dekken dan brengen we de voedster bij de ram. Als de ram gezond is en de voedster “rammig”/ vruchtbaar dan is de dekking weldra geschiedt. Blijf bij de dekking aanwezig en laat nooit de voedster langdurig bij de ram. Je bent dan de controle kwijt en de dieren jagen achter elkaar aan of verwonden elkaar. Als de voedster niet rammig is dan de voedster gelijk bij de ram weghalen. De ram blijft het proberen de voedster te dekken maar het lukt toch niet en de ram raakt alleen maar gefrustreerd en zal na verloop van tijd minder fel zijn om een voedster te dekken. Probeer om de dag de voedster alsnog te laten dekken. Als ze rammig is dan kun je dit direct merken want ze tilt haar achterlichaam op, doet de staart omhoog en als de ram springt is de dekking binnen 10 seconden gebeurd. Als ze niet rammig is zal ze bovenstaande niet doen en moet u gelijk de voedster weer bij de ram wegnemen. Kunstgrepen met bijvoorbeeld een touwtje aan de staart bij de voedster? Ik wens u er veel succes mee.

Als de dekking heeft plaatsgevonden dan moeten we afwachten of de voedster drachtig is. Vaak beginnen ze met enkele dagen “het hok op de kop te zetten”. Dit kan een teken zijn dat ze drachtig is maar laat u niet voor de gek houden. Het kan ook een teken zijn dat ze rammig is. Het mooiste is dat u de jongen kunt voelen in de voedster. Dit kan ongeveer 12 tot 14 dagen na de dekking. Indien u dit niet kunt probeer het dan te leren van een liefhebber dit dit wel kan. Het scheelt u minimaal een halve maand. Als de voedster 20 dagen of langer drachtig is dan wordt het moeilijker de jongen te kunnen voelen. Vanaf de 28e dag gaat het weer makkelijker maar dan staat ze al bijna op het punt te gaan werpen en de tijdswinst is dan ook al weg.

 

De bevalling/nestcontrole

Wanneer u nestkastjes gebruikt zorg dat deze de juiste maten heeft en dat deze de zogenaamde drempel heeft waarover de jongen niet kunnen als ze aan de tepel van de moeder blijven hangen. Ik heb geen enkele ervaring met nestkastjes, dus ik zal hierover verder niet schrijven.

U moet zorgen dat u na 28 dagen van de dekking het hok schoon maakt en voorziet van voldoende strooisel of wat u normaliter gebruikt. Zelf gebruik ik altijd stro en 2 tot 3 dagen voor de geboorte maak ik het hok goed schoon en voorzie het hok van veel stro.

De jongen worden meestal geboren (bij mij althans) in de nacht van de 30 -31 dag na de dekking. Als de voedster gejongd heeft en de jongen heeft laten drinken (gelijk na de geboorte) haal ik de voedster even weg bij de jongen en controleer het nest. Beschadigde en dode jongen als die er mochten zijn haal ik weg. Bij de tekeningdier is het natuurlijk dubbel spannend omdat je gelijk kunt zien of de tekening correct is of niet. Ik laat aan uw eigen principe en geweten over of u verder het nest met rust laat of het aantal jongen verminderd. Als de voedster weinig haar heeft geplukt dan kunt u bij de voedster zelf haar plukken. Dit gaat het beste aan de zijde en rondom de tepels en tussen de voorbenen. Als het nest zo slecht is dan kunt u overwegen de jongen over te leggen naar een ander nest.

Nestcontrole doe ik om de dag. De eerste 3 dagen zijn van cruciaal belang omdat de voedster dan vaak nog na weeën heeft en erg onrustig is. Vanaf de 3e dag wordt ze rustiger en komt de moedermelk goed op gang. Nest controle blijft belangrijk om te weten of het goed gaat met de jongen. Ligt er een achterblijvertje dan overwegen wat hier mee te doen. Laten lijden of verwijderen. Dode jongen gelijk weg nemen. Het verontreinigt het nest.

Tussen de 12e en 14e dag controleren of de ogen open zijn. Zo niet dan eventueel helpen en daarna blijven controleren of ze open blijven. Blijven de ogen te lang dicht of gaan deze een beetje ontsteken dan is de kans groot dat er een doffe blauwe plek op het oog komt en deze gaat (als je goed kijkt) nooit meer weg. Het dier is dan blind of slechtziend aan dat oog.

Met ongeveer 3 weken gaan de jongen al een beetje mee eten. Vooral aan ruwvoer beginnen ze te knabbelen. Als de jongen ongeveer 5 weken zijn dan kunt u overwegen om de minder goede dieren voor de TT weg te nemen bij de moeder. De overige dieren kunnen dan nog een paar weken bij de moeder blijven.

 

Wanneer de voedster opnieuw laten dekken?

De voedster gaat vanaf de 3e week al aanzienlijk minder melk geven. Zelf laat ik de voedster (mits in juiste conditie) opnieuw dekken als de jongen 4-5 weken zijn. De voedster is meestal wel rammig en 2 weken na de dekking kan ik wel voelen of ze drachtig is. Is dit het geval dan haal ik de jongen weg zodat ze nog ruim 2 weken heeft om opnieuw te werpen en een nestje groot te brengen

 

Gespeende jongen

Als de jongen 6 á 7 weken zijn haal ik de moeder weg bij de jongen. Eerder haalde ik de jongen weg bij de moeder. De moeder weg halen bevalt mij beter. Waarom weet ik niet maar het lijkt dat de jongen beter aarden in het hok waarin ze geboren zijn dan in een ander hok. Dit is alleen van toepassing voor de eerste 3 weken dat ze zonder moeder zijn. Misschien komt het door de hok/meststructuur of andere omstandigheden. Als de jongen 8 tot 10 weken zijn worden ze getatoeëerd.

Denk eraan dat dit een grote mate van stress met zich meebrengt bij de jonge konijnen. Konijnen zijn zeer stress gevoelig en misschien is dit ook wel een reden dat ze zo lang mogelijk in het hok van geboorte moeten blijven. Na het tatoeëren geef ik de jongen gelegenheid elkaar schoon te likken. Ze zijn mooi met elkaar bezig en de oren zijn spoedig weer schoon. Met 10 tot 12 weken gaan de jongen definitief uit elkaar. Vaak heb ik ze voor die tijd ook al 2 aan 2 gezet maar nu moeten ze alleen verder. Voor mijn konijnen de gevoeligste periode voor ziekten, zoals dikke buikenziekte en of coccidiose. Als ze een van beide ziekten wel krijgen dan is het bij mij erop of er onder en hopen dat het erop is. Als er dieren dood gaan dan is dit meestal tussen de 8e en 10e dag nadat ze de ziekte hebben gekregen. De dieren die er wel doorkomen groeien mijn inziens sneller en halen de schade in de kortste keren in. De dieren die geen van beide ziekten krijgen zijn gevoelig als ze zelf jongen krijgen, dus minder weerstand hebben. Kunnen we beide genoemde ziekten voorkomen? Ik weet het niet. Er zijn van allerlei middeltjes en voedingen te gebruiken, maar een definitieve oplossing heb ik nog niet gevonden. Ik weet wel dat de ellende begon toen het mineraal zinkbac niet meer in het vervoer verwerkt mocht worden van de wetgever.

 

Opgroei periode tot volwassenheid

Dit is toch wel de mooiste periode van een konijnen liefhebber. Voor mij tenminste wel. Ik weet niet hoe vaak ik de jongen dieren uit het hok haal en op de tafel laat lopen. Elke keer zie je weer wat anders: positief en negatief. De oren meten, het gebit bekijken, het geslacht bekijken. Bij de rammetjes al kijken of de balletjes inzakken in het scrotum. Bij 20 weken zijn de oren zo goed als uitgegroeid. Bij de winter jongen groeien ze nog iets langer door. Teven moeten ze bij de 20e week het minimum gewicht hebben en bij 26 weken het ideale gewicht. Dit zijn allemaal zaken die u moet opslaan van uw dieren. Hierop kunt u selecteren. Dieren met een foutief gebit, foutieve oogkleur, foutieve nagelkleur, foutief geslacht, foutieve staartdracht moet u zo gauw mogelijk wegdoen. Dieren met een gebroken staartbeen kunt u rustig houden voor de fok. Helaas is zo’n dier niet geschikt voor de show, al worden deze dieren wel vaak geshowd. Dit gebeurd dan door onwetendheid van de eigenaar of de eigenaar hoopt dat de keurmeester het niet constateert.

Dit is ook gelijk een periode van selectie: welke jonge dieren mogen blijven. Welke oude dieren hebben de gewenste jongen gegeven. Als u dit weet dan kunt u opnieuw een selectie maken in uw oude dieren. Neem ook in uw selectie mee welke oude dieren het meest vitaal zijn, welke genoeg jongen geven en grootbrengen.

Dit is ook de tijd om te constateren of uw nieuw ingebrachte dieren het gewenste resultaat hebben gegeven. Is dit het geval dan moet u deze dieren nog even aanhouden. Wanneer dit niet het geval is dan moet u deze dieren wegdoen, want ze passen dan niet bij uw dieren. Misschien moet u dan wel weer op zoek naar een vreemd dier dat wel uw dieren past. AANHOUDER WINT!

 

Ik hoop u met bovenstaande informatie te hebben gegeven wat kan leiden tot een mooi fokseizoen. Allen veel succes!

 

Met vriendelijke groet,

Wim Lindeboom

(Visited 821 times, 1 visits today)

3 thoughts on “Het fokseizoen bij konijnen

  1. Sanne schreef:

    Als is het goed begrijp, laat u moeder konijn alweer 4-5 weken na het werpen van het eerste nestje, opnieuw dekken. Is dit niet veel te zwaar voor de voedster ?

    1. Naomi van den Brink schreef:

      Beste Sanne,

      Het valt mee hoe zwaar het voor de voedster is. In het artikel staat dat de voedster in goede conditie moet verkeren als ze nog een keer gedekt wordt. Ik wil er ook bij zeggen dat de voedsters over het algemeen 2 nestjes per jaar krijgen. Dit in verband met het tentoonstellingsseizoen.

      Met vriendelijke groet,
      Naomi

    2. Wim schreef:

      Hallo Sanne,
      In de natuur worden de voedsters gelijk of na een dag van de bevalling alweer gedekt. Onze dieren leven in “gevangenschap” en daarom moeten wij ons verstand gebruiken (wij moeten verantwoord te werk gaan met onze dieren) en de voedster niet eerder laten dekken dan ze er weer aan toe is en in goede conditie is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *